Մեծամիտ գետը

Աֆրիկայում լեռների միջով հոսում էր գետը։ Նա անընդհատ գովաբանում էր իր երկարությունը։ Պատմում էր, որ հինգ երկրների միջով է հոսում։

Գետի ափի բարձր ծառի վրա ապրում էր խատուտիկ թռչնակը։ Նա անընդհատ թռչկոտում էր և անհոգ երգում։ Ծարավը հագեցնելու համար գետի սառնորակ ջրից մի կաթիլ էր կուլ տալիս։ Հորդահոս գետը չէր սիրում իր ջրերի վրա թռչկոտող զվարթ թռչնակին։ Թռչնակը բոլորովին չէր նեղվում։ Նա ջրառատ գետից ամեն օր մի կաթիլ էր պակասեցնում ու ձգվում դեպի երկնքի կապույտը։ Գետը գլորում էր ջրերը և հոգու խորքում խիստ տխրում։ Գետը թռչել չէր կարող։

Առաջադրանքներ

1.Տեքստի 4-րդ նախադասությունից դուրս գրի՛ր մեկ բազմիմաստ բառ և օգտագործի՛ր այլ իմաստով։

Խատուտիկ ծաղիկ

2.Տեքստից դո՛ւրս գրիր մեկ պարզ բառ։ Այդ բառով կազմի՛ր մեկական ածանցավոր և բարդ բառ։

Գետ-գետակ-գետափ

3.Տեքստից դո՛ւրս գրիր հոգնակի թվով դրված երկու գոյական և դրանցով կազմի՛ր մեկ նախադասություն։

Լեռներ, երկրներ

Մենք ճամփորդեցինք լեռներով և և եղանք տարբեր երկրներում։

4. Տեքստից դո՛ւրս գրիր երկուական գոյական, ածական և բայ։

Գետ, երկարություն, զվարթ, հորդահոա, հոսել, գովաբանել

5.Դո՛ւրս գրիր տեքստի վերջին նախադասությունը և դարձրո՛ւ հարցական։

Գետը թռչե՞լ չէր կարող։

6. Տեքստի շուրջ մի առաջադրանք էլ ի՛նքդ կազմիր։

Վերնագրե՛ք տեքստը։

06.12

  1. Ձմեռ պապը իր պարկում եղած նվերների կեսի կեսը նվիրեց նախակրթարանի երեխաներին, իսկ մնացածը՝ Արևմտյան դպրոցի սովորողներին։ Քանի՞ նվեր ստացան արևմտյան դպրոցի սովորողները, եթե նախակրթարանի երեխաները ստացել էին 30 նվեր։90
  2. Ամանորի համար մայրիկը գնել էր ընկույզ։ 500 գրամ աղցանի համար օգտագործելուց հետո և 1 կգ սեղանին դնելուց հետո մնաց 200 գրամ ընկույզ։ Որքա՞ն ընկույզ էր գնել մայրիկը։1700 գ
  3. Ձնեմարդը Ձյունանուշիկին հարցրեց, թե Նոր տարում որ թվականը կսկսվի: Ձյունանուշն էլ պատասխանեց, որ եթե 20 թվին աջից կցագրենք 2 թվանշանը, ստացված թիվը տասնապատկենք, որից հետո ավելացնենք 3, ապա կստանանք այդ թիվը: Օգնիր Ձնեմարդուն գտնել որոնելի թիվը:2023
  4. Ամանորին Սոնան որոշեց պատրաստել մրգային աղցան։ Մրգային աղցանի համար նա օգտագործեց խնձոր, դեղձ, բանան ու տանձ։ Խնձորը և բանանը միասին 1կգ 300գ էր։ Դեղձը 150 գրամով ավել էր տանձից։ Հաշվիր, թե որքան միրգ օգտագործեց Սոնան՝ իմանալով, որ տանձը 500գ էր։500-150+350=800
  5. Երբ տատիկը որոշեց իր մոտ եղած 89 կոնֆետները հավասարաչափ բաժանել իր 7 թոռնիկներին, մի քանի կոնֆետ ավելացավ։ Քանի՞ կոնֆետ ստացան թոռնիկներից յուրաքանչյուրը, իսկ քանի՞ կոնֆետ մնաց տատիկին։ թոռնիկներին մնաց 12 հատ, տատիկին մնաց 5
  6. Աննան տոնածառի 7 խաղալիքի համար վճարեց 2800 դրամ։ Սոնան այդ նույն խաղալիքից 9 հատ գնելու համար որքա՞ն գումար պետք է վճարի։2023։4046
  7. Ո՞ր թիվն է մտապահել Ձնեմարդը, եթե նրա մտապահած թիվը կրկնապատկենք, արդյունքը փոքրացնենք նախ 3-ով, հետո 2020-ով, ապա կստանանք 2023:
  8. Ամանորյա դիմակահանդեսին մասնակցում են 100 սովորող։ Հայտնի է, որ աղջիկները 6-ով քիչ են տղաներից։ Քանի՞ աղջիկ և քանի՞ տղա են մասնակցում դիմակահանդեսին։44+46
  9. Ձմեռ պապը 20 նվերը պատրաստում է 2 ժամում, քանի ժամում նա կպատրաստի այդպիսից 180 նվեր։

Մատենադարան

Մեր միջնադարյան խոշոր մատենագիրների, գործիչների վարքերում հատուկ շեշտվում է նաև նրանց մատենագիտական գործունեությունը, հին մատյանները ժողովելու, նորերը ստեղծելու, անցյալի հոգևոր ժառանգությունն ի մի բերելու և վերաիմաստավորելու նրանց անդուլ ջանքը, որոնք հոգևոր սխրանքի դասեր են դարձել գալիք սերունդների համար։ Այդպես, սկիզբ առնելով Մեսրոպ Մաշտոցից, որ առաջին Մատենադարանի ստեղծողն է, մեր մատենագետների շնորհիվ վաղ միջնադարից մինչ նոր ժամանակաշրջաններ ստեղծվել են բազմաթիվ մատենադարաններ, որոնք ճյուղավորվել, ապա միավորվել են դարերի հոլովույթում, իբրև հավերժող արժեքներ՝ դիմակայելով բոլոր արհավիրքներին և իբրև բանական լույս առաջ տանելով մեր ժողովրդին։
Այսպես է ստեղծվել նաև Մաշտոցյան Մատենադարանը, որին մասնակցել են մեր մշակույթի ջահակիրները և բոլոր սերունդները, ողջ ժողովուրդն իբրև ոգեղեն միասնություն։ Այն մեր մեծ ժողովումի, հավաքականության, լինելության զորեղ բնազդի արդյունքն է, մեր հավիտենության գրավականը։
Մատենադարան, որ մեր ինքնությունն է, դրոշն է, զինանշանն է։ Նա, հիրավի, մի օրհներգ է, որ հնչում է հավերժորեն։

Գրիգոր Լուսավորիչ, Մեսրոպ Մաշտոց և Մովսես Խորենացի

Հայոց պատմության մեջ, հայերի համար այս երեք մարդիկ  գլխավոր դերակատարումն ունեն: Գրիգոր Լուսավորչի օրոք հայերը՝ քրիստոնեությունը ընդունեցին որպես պետական կրոն: Մեսրոպ Մաշտոցը ստեղծեց հայոց այբուբենը, և այդ օրվանից մեր գրերն ու պատմությունը գրվեցին հայատառ: Մովսես Խորենացին գրեց հայոց պատմությունը անհիշելի ժամանակներից մինչև իր օրերը: Նրա «Հայոց պատմություն»-ից մեզ  են հասել շատ ավանդույթներ, մշակութային արժեք ներկայացնող տեղեկություններ, հայի ծագման ու զարգացման, ծննդավայրի, պատմության, առասպելների, թագավորների մասին: Այժմ փորձենք նրանց կյանքի ու գործունեությանը փոքր-ինչ մանրամասն ծանոթանալ:

Գրիգոր Լուսավորիչ
Մեզ  հայտնի է, որ հայերը հնում եղել են հեթանոս, ունեցել են բազմաթիվ աստվածներ, որոնց պատվին կառուցել են բազմաթիվ տաճարներ, զոհեր են մատուցել և այլն: Երբ տարածվեց քրիստոնեությունը/Հայաստանում քրիստոնեությունը տարածել են՝ Բարդուղիմեոս և Թադեոս առաքյալները՝ 60-66թթ./, բնական է, որ մարդիկ նորին սովոր չէին, և այն պետք է դժվարությամբ ընդունեին, և ցանկացած նորի պես, քրիստոնեությունն էլ, և քրիստենեության հետևորդներն էլ  հանդիպեցին խոչընդոտների(խանգարողների), չհասկացվեցինք: Քրիստոենության տարածողներից ու հետևորդներից էր Գրիգոր Լուսավորիչը:
Հայաստանում քրիստոնեությունը հռչակվել է որպես պետական կրոն 301 թվականին: Այդ գործում կարևոր դեր է խաղացել Գրիգոր Լուսավորիչը, ով հետագայում դարձավ հայ առաջին կաթողիկոսը: Հայ առաջին քրիստոնյա թագավորն էլ դարձավ այդ ժամանակվա թագավորը՝ Տրդատ 3-րդ Մեծը:(Արշակունիների դինաստիայից)
Պատմում են, որ Տրդատ 3-րդ թագավորը ժամանում է Հայաստան, իր հոր գահը հետ վերցնելու նպատակով: Նա, հեթանոս Անահիտ աստվածուհու տաճարում զոհաբերություն է անում: Նրա շրջապատից Գրիգորը, որն արդեն քրիստոնեություն էր ընդունել, հրաժարվում է զոհ մատուցել հեթանոս աստվածուհուն: Գրիգորին բանտարկում են Արտաշատի զնդանում/բանտ// Խոր Վիրապում/, որը նախատեսված էր մահապարտների համար: Տրդատը շատ էր չարացած, անընդհատ վատ բաներ է անում, քրիստոնյաներին է նեղացնում ու այդ ընթացքում ծանր հիվանդանում է, դեմքը աստիճանաբար վերածվում է խոզի մռութի: Տրդատի քույրը շատ անգամներ տեսնում է երազում, որ իր եղբորը բուժում է Գրիգորը, ով այդ ժամանակ բանտարկված էր:  Գրիգոր Լուսավորիչը  այդ փոսում է մնում 13 տարի: Ըստ խոսակցությունների, նա ողջ է մնում, քանի որ մի ծեր կին, թաքուն ուտելիք էր գցում  փոսի մեջ:
Թագավորին բժշկելու համար նա ազատ է արձակվում: Նա լրիվ բուժում է Տրդատին: Ապաքինվելուց հետո թագավորը կնքվում(մկրտվում) է Գրիգոր Լուսավորչի կողմից և հայտարարում է քրիստոնեությունը Հայաստանի պետական կրոն: Տրդատը Գրիգոր Լուսավորչի հետ միասին, քանդել է տալիս հեթանոսական տաճարները, դրանց փոխարեն կառուցելով քրիստոնեական եկեղեցիներ:

Մեսրոպ Մաշտոց
Մ. Մաշտոցը ծնվել է 361 թվականին, Տարոն գավառի Հացեկաց գյուղում: Տիրապետում էր հունարենին, պարսկերենին, ասորերենին, վրացերենին։
Թեև քրիստոնեությունը Հայաստան մուտք է գործել առաջին դարում և 301 թ. դարձել պետական կրոն, բայց ժողովրդի զգալի մասը միայն  ձևականորեն էին քրիստոնյան, երկրում եղած  գրքերը հունարեն կամ ասորերեն էին, ժամերգությունները և ծեսերը կատարվում էին ժողովրդի համար անհասկանալի այդ լեզուներով։ Մաշտոցը Աստվածաշունչը բոլորի համար կարդալիս անմիջապես բանավոր թարգմանում էր հայերեն՝ ժողովրդին հասկանալի դարձնելու համար։ Ժողովուրդը կարծես ձուլվում էր, ոչնչանում, քանի որ չուներ իր սեփական գիրը: Այդ ժամանակ էլ Մ. Մաշտոցը հասկացավ, որ հարկավոր է ունենալ սեփական  գիրը, թարգմանել գրականությունը հայերեն:  Այդ պատճառով էլ իր աշակերտների հետ մեկնեց Եդեսիա, մի քանի տարի ուսումնասիրություններ կատարելուց հետո,  405թ. վերադարձավ հայրենիք, Վաղարշապատ/այժմյան Էջմիածին/: Նրան մեծ շուքով են ընդունում: Առաջին գիրքը, որը նա թարգմանում է հայերեն՝ Աստվածաշունչն է/ որը նաև անվանում են Թարգմանությունների Թագուհի/: Գրերի ստեղծումից հետո, մեծ թափով սկսվում է թարգմանական գործընթաց, շատ գրքեր են թարգմանվում:  Եկեղեցիները դառնում են դպրոցներ, որտեղ սկսում են սովորացնել հայերեն: Առաջին հայատառ նախադասությունը Աստվածաշնչից էր, Սողոմոնի առակներից՝ «ճանաչել զիմաստութիւն եւ զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ», որը նշանակում  էր՝ ճանաչել իմաստությունը և խրատը, իմանալ հանճարի գործերը:
Այսպիսով հայերը ունենում են գիր և գրականություն իրենց լեզվով՝ հայրերեն: Մաշտոցյան այբուբենը եղել է   36 տառանի, և, օ, ֆ տառերը ավելացել են հետագայում: Հայոց այբուբենը ունի նաև թվային աժեք՝ օրինակ Ա-1, Բ-2, Ժ-10….  Մեսրոպ Մաշտոցին անվանում են նաև առաջին ուսուցիչ: Նրա հայնտի աշակերտն էր Կորյունը, որն էլ գիրք է գրում իր սիրելի ուսուցչի մասին՝ «Վարք Մաշտոցի» անվանումով: Մաշտոցի անունով է մեր Մատենադարանը, որի հենց մուտքի մոտ տեղադրված են Մաշտոցի և Կորյունի արձանները:

Մովսես Խորենացի

Movses_khorenatsi_illustration.jpeg

Մովսես Խորենացին ծնվել է 5-րդ դարի սկզբին՝ մոտ 410-415 թթ, ենթադրաբար՝ Տարոն գավառի Խորնի կամ Խորոնք գյուղում: Խորնի գյուղից էլ ծագում է նրա  անվան մի մասը՝ Խորենացի: Հիմնականում հենց իր Հայոց պատմությունից ենք իմանում իր մասին: Նրան անվանել են պատմահայր, քերթողահայր: Նա գրել է «Հայոց պատմություն» գիրքը, որտեղ հայերի մասին պատմում է անհիշելի ժամանակներից մինչև իր ապրած օրերը: Նա եղել է Մաշտոցի լավագույն աշակերտներից: Սովորել է Եգիպտոսի Ալեքսանդրիա քաղաքում, որն այն ժամանակ ամենահայտնի կրթության վայրերից էր: Նրա հայոց պատմության միջոցով ենք մենք տեղեկանում մեր նախնիների, ծագման, բնօրրանի մասին, ինչպես նաև նրա միջոցով են մեզ հասել բազում առասպելներ, ավանդազրույցներ: Նա շրջել է Հայաստանի գյուղերով, հարցուփորձ արել մարդկանց, ներկա եղել տոների, ծեսերի ժամանակ ու այդ ամենը գրի է առել իր պատմության մեջ:

03,12

  1. Спиши текст. Вместо точек вставь нужные слова: он, она, оно, они.

Каждое утро Саша идёт в школу. По дороге … встречает Колю и Таню. … идут вместе. Вот и школа. … большая и красивая. У школьного крыльца растёт высокое дерево. Весной … покрывается зелёными листочками, а к зиме дерево сбрасывает всю листву.

________________________________________________________ Каждое утро Саша идёт в школу. По дороге он встречает Колю и Таню. Они идут вместе. Вот и школа. Она большая и красивая. У школьного крыльца растёт высокое дерево. Весной оно покрывается зелёными листочками, а к зиме дерево сбрасывает всю листву.

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ֆ_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

  • Узнай предмет по названным признакам, назови его.

Белый, пушистый, холодный снег .

Тёмная, огромная, грозовая туча .

Сухое, свежее, душистое сено .

Вкусные, лесные, крепкие орехи .

Слова для справок: орехи, сено, снег, туча.

___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

  • Прочитай скороговорки. Спиши. Раскрой скобки, выбери нужную букву.
  • Дядя (К, к)оля дочке (П, п)оле

Подарил щеночка (К, к)олли,

Но щенок породы (К, к)олли

Убежал от (П, п)оли в (П, п)оле.

  • Наш (П, п)олкан попал в (К, к)апкан.
  • _________________________________________________________________ Дядя Коля дочке Поле

Подарил щеночка  Колли,

Но щенок породы колли

Убежал от Поли в поле.

  • Наш Полкан попал в капкан.

_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

  • У маленькой Кати появились новые игрушки, но она ещё не придумала им имена. Помоги придумать забавные имена новым игрушкам Кати.

У маленькой Кати был целый зоопарк плюшевых, пушистых, мягких игрушечных зверей. Серый слонёнок … . Резиновый жираф … . Мягкая плюшевая обезьянка … . Толстый, набитый опилками бегемот … . Деревянная лошадка зебра … . И самая любимая — лохматая шерстяная собачка … .

_________________________________________________________ У маленькой Кати был целый зоопарк плюшевых, пушистых, мягких игрушечных зверей. Серый слонёнок Дули. Резиновый жираф Граф . Мягкая плюшевая обезьянка Шумка . Толстый, набитый опилками бегемот Борис . Деревянная лошадка зебра Загадка . И самая любимая — лохматая шерстяная собачка Тишка .

_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

  • Прочитай слова, запиши их в три столбика по родам. Девочка, ручка, книга, журнал, письмо, врач, музей, задание, дом, пальто, тетрадь, день, заря, платье, солнце, яблоко, дядя, бабушка, сын, полка, озеро.

_____________________________________________________________Она                                Он                                 Оно

Девочка, __                      журнал                             письмо

 Ручка                            врач                                       задание

книга                                музей                                    пальто

заря                                 дом                                        платье

 полка                               тетрадь                                солнце

                                          дядя                                     яблоко

                                              сын                                   озеро

  • Подбери к существительным мужского рода существительные женского рода. Напиши по образцу. Образец: —  учитель-учительница

Учитель- учительница, школьник-школьница, спортсмен- спортсменка, художник- художница, артист- артистка, воспитатель- воспитательница

_________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

  • Задай к этим словам вопрос какое? и напиши словосочетания. Используй слова для справок. Образец: Окно (какое?) широкое.

Окно, село, зерно, яйцо, море, платье, колесо, расписание, упражнение, масло, молоко, небо, солнце, метро, перо, озеро.

Слова для справок: широкое окно, новое платье , спелое, белое, синее море, круглое колесо, школьное расписание , контрольное упражнение , сливочное масло, московское метро  , свежее молоко, голубое небо, гусиное перо, яркое солнце, красивое , глубокое озеро.

_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

  •  Спиши отрывок из стихотворения. Вставь нужные окончания ы или и.

Лежали на полке,

Стояли на полке

Слоны и собаки,

Верблюды и волки,

Пушистые кошки,

Губные гармошки,

И утки, и дудки,

И куклы матрёшки .

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Էշն ու գյուղացին

<Էշն ու գյուղացին> 

Առակում էշն ու գյուղացին հոգնած, ծարավ քայլում են։ Գյուղացին կռացել էր իր հոգսերից, իսկ էշը՝ ծանր բեռից։ Ճանապարհին տեսնում են մի սառնորակ առվակ։ Կուշտ-կուշտ խմում են այդ աղբրի ջրից և պառկում հանգստանալու։ Մեկ էլ քնում են։ Երբ գյուղացին զարթնում է, տեսնում է հեռվից մարդիկ են գալիս։ հասկանում է, որ գողեր են։ Էշին արթնացնում է և ասում, որ արագ բեռը վերցնի և վազի։ Էշը չի համաձայնվում։ Գյուղացին բացատրում է, որ առաջինն իրեն են գողանալու։ Բայց էշն ասում ՝ ինձ ինչ, ով էլ ինձ տանի, միևնույն է բեռս ծանր է լինելու, ինչու իզուր վազեմ։

Առակն այն մասին է, որ ծառան շահելու բան չունի։ Ով էլ լինի իր տերը, նա միևնույն է չարչարվելու է և նրան ծառայելու։

Չիկարելիի Նոր Արկածները

03․12

<<Չիկարելիի նոր արկածները>> գիրքը գրել է Ռուբեն Մարուխյանը։ Նա մի օր Ծաղկաձորի անտառում հանդիպում է մի փոքրիկ տղայի, ընկերանում նրա հետ ու տերևների վրա գրի առնում տղայի պատմությունները։ Այդ տղայի անունը Մուշեղ էր, նա դժվարին ճանապարհ է անցել, որի մասին կպատմեմ ամեն շաբաթ։

Մայրիկը բոլորին շտապեցնում էր, որ նստեն մեքենան և գնան արշավի՝ Արագած։ Ճանապարհը կրճատեցին՝ մայրիկի հորինած երգը և Կոմիտասի <<Ալագյազ>> երգը երգելով։ Երբ հասան մի հրաշալի աղբյուրի մոտ, մայրիկն ու հայրիկը վրան խփեցին, թողեցին Մուշեղին և նրա քրոջը վրանում և գնացին անտառ։ Մուշեղն այդ ժամանակ որոշեց ժայռերը բարձրանալ՝ իմանալով, որ այնտեղ հազարավոր թռչուններ բույն են դնում այդ եղանակին։ Նա մի բույն տեսավ, մեջը՝ հինգ ձու։ Մտածեց, որ այն կտանի տուն, հետո իր ընկեր Շեկոյի հետ ինկուբատոր կսարքեն, թռչուններ կբազմացնեն և բաց կթողնեն, որ իրենց փողոցից թռչունների երգ լսվի։ Առանց երկար մտածելու ձվերը դնում է գրպանը։ Մի քանի քայլ դեռ չարած բարձր ճիչ է լսում։ Գլխավերևում կուտակվում են թռչուններ և սկսում հարձակվել նրա վրա՝ կտցահարելով դեմքը և մարմինը։ Տղան ափով փակում է դեմքը, որ աչքերը չհանեն, օգնություն կանչելովվ վազում է դեպի մեքենան։ Մտնում մեջը և փակում դուռն ու լուսամուտները, բայց թռչունները սկսում են հարվածել մեքենային։ նա դուրս է գալիս և մտնում վրանի մեջ։ Գաիս են ծնողները և հարցնում՝ կարո՞ղ է թռչնի բույն է քանդել։ Նա ասում է, որ չի քանդել և գրպանից հանում է ձվերը։ Թռչուններն ավելի են կատաղում։ Հայրիկն ասում էտղային, որ պետք է շտապ տեղը դնել։ Նրանք գտնում են բույնը, ձվերը դնում տեղը, սակայն մի ձուն ընկնում է և կոտրվում։ Սաստիկ աղմուկ է բարձրանում։ Հայրիկն ու տղան մի կերպ վերադառնում են վրանի մոտ, քանդում վրանը, բոլորով շտապ հավաքում իրերը և բարկացած վերադառնում տուն։ Քույրն ամբողջ ճամփին նախատում է եղբորը։ Ամենավատ բանն այն է լինում, որ առավոտյան տղան զգում է, թե ինչպես է փոքրացել ինքը և որ շորերը մեծացել են իր վրա։ նա ոչ ոքի ոչինչ չի ասում այդ մասին։